Dili kaybederek beynimizin hangi avantajını kaybettik

TRT’den 1971 yılında banka soygunu sonrası röportajlar. İnsanların söyledikleri, üslubu, güzel Türkçe’leri çok şahane, elbette yorumlarda da bu sevimli görüntüye dikkat çekiliyor. Ancak ben dikkatinizi başka bir yöne çekmek istiyorum; verdikleri spesifik detaylar.

Panik anında, milyonlarca yıldır olduğu gibi alt beynimiz devreye girer, amigdala uyarılır, koritzol salgılanır ve odağımızı kaybederiz. Pek çok deney; insanların panik anında detayları tespitini kaybettiğini göstermiştir. Ama videodaki insanlar detayları fark etmişler.

The GodFather (1972) filminde Clemanza; Michael’a süikastle ilgili eğitim verirken adamları vurduktan sonra silahı (polisin bulması için) yere atmasını söyler. Tabancasız olay yerinde kaldığı için endişelenmesine gerek yoktur; kimse olayın şoku ile tabancayı attığını bile görmeyecektir.

Çünkü bunun bir istisnası var. Eğer korteksinizi yeterince kullanan biriyseniz, kültürlüyseniz; panik anında alt beynin kontrolü eline almasına engel olabilirsiniz. Böyle bir anda bile “soğukkanlı” olur, detayları görebilrisiniz. Video bu yönden müthiş.

Serebral korteks, beynimizde dil ile ilişkilendirilen bölüm

“Dili güzel konuşmak” bir simge elbet, üstelik dil; kortekstedir ve insanı insan yapan, Homo sapiens’i Homo erectus’tan ayıran beyin gelişimi dil sayesinde olmuştur. Koca bir toplum daha 50 yıl önce iyi bir eğitim sonucu mantıklı davranıp yaşıyormuşuz.

https://twitter.com/EvrimselP/status/1345111280525471744

Yani sadece anadilinize bile odaklanacak kadar korteksi kullanan biri iseniz; tepkiselliğiniz, duygusallığınız azalır; panik anında bile mantıklı biri olursunuz.

Sadece düzgün bir toplumsal eğitim; bir banka soygunundaki rastgele insanların bile ciddi panik yaşamasını bırakıp mantıklı davranmasını sağlayabiliyormuş. İşte kaybettiğimiz bu. Eğitimi kaybederek her şeyi kaybettik.

Bugün mantığı yeterince kullanmıyoruz; çünkü korteksin direksiyona geçeceği kadar beyinlerini kullanmıyor insanlar. Başkaları onların yerine düşünüyor, kendilerini eğitmiyorlar. Sonuçta da duygusal ve içgüdüsel bir modda yaşıyorlar. En ufak şeyler travma ve paniğe neden oluyor.

Sadece dil’in bile korteksi kullanmak için ne kadar önemli olduğuna şaşarsınız. Bugün “de bağlacının yazımı” ile “küfür”ün normalleşmesini tartışıyoruz.

Dil, kültür yoluyla biyolojiye etki edebildiğimiz bir avantajımız. Adeta beynimizin programlama dili. Sadece dili kullanarak beynimizi değiştirebiliriz. Dili kullanma beceriniz arttıkça düşünme beceriniz artar. Miandji şöyle der: “Dilimin sınırları dünyamın sınırlarıdır.”

https://twitter.com/EvrimselP/status/1345416969659494400

 5,361 defa toplam okundu,  10 kişi bugün okudu

Önceki

Keyifleri bölmek neden depresyonu önler?

Sonraki

Beynimiz neden böyle çalışmaz: direksiyonda kim var?

error: Content is protected !!